Slecht slapen in de overgang: waardoor komt het en wat helpt?
Door de daling van oestrogeen en progesteron lig je langer wakker, word je eerder wakker en is je nacht onrustiger. Opvliegers halen je uit je diepe slaap, ook als je het niet merkt. Wat helpt: slaaptherapie, een koele slaapkamer, minder alcohol en bij veel klachten hormoontherapie via je arts.
Healthcast met twee artsen
Red Hooftman · 17 oktober 2026
In het kort
- Waarom?
- Oestrogeen en progesteron dalen. Die sturen serotonine, GABA en melatonine mee aan: stoffen die je helpen slapen.
- Hoe merk je het?
- Langer wakker liggen, eerder wakker worden en een onrustige nacht met korte wekmomenten.
- Opvliegers
- Ook kleine opvliegers halen je uit je diepe slaap. Vaak weet je 's ochtends niet dat je wakker was.
- Wat helpt?
- Slaaptherapie, een koele kamer en minder alcohol. Bij veel klachten hormoontherapie: vooral progesteron helpt sommige vrouwen goed.
Waarom je slechter slaapt
vier oorzaken die elkaar versterkenOestrogeen stuurt serotonine, GABA en melatonine mee aan. Daalt het, dan lig je langer wakker, word je eerder wakker en is je nacht onrustiger.
Progesteron werkt in je hersenen als een lichaamseigen slaapmiddel. Rond je 50e heb je vaker een cyclus zonder eisprong, en dan maak je het niet meer aan.
Grote opvliegers maken je bezweet wakker. Kleinere halen je uit je diepe slaap zonder dat je het onthoudt.
Ademstops in je slaap komen na de overgang bijna net zo vaak voor als bij mannen. Bij vrouwen is het subtieler: geen hard snurken, wel 'ik slaap slecht'.
Het werkt ook andersom: slecht slapen maakt somberheid en een lastig gewicht erger. Meer daarover: afvallen in de overgang.
Hoor het van de artsen
tik om te luisterenOok: , , , . Uit de Healthcast, februari 2026.
Wat het onderzoek zegt
bij vrouwen rond de overgangErnstige slapeloosheid
Een op de vier vrouwen rond de overgang slaapt zo slecht dat ze er overdag last van heeft. De klachten hangen samen met de overgang en dalend oestrogeen, los van leeftijd (Baker 2018).
Slaaptherapie werkt
106 vrouwen van 40 tot 65 met slapeloosheid en opvliegers kregen zes telefoongesprekken slaaptherapie, of alleen uitleg over de overgang. Na 8 weken had 70% geen slapeloosheid meer, tegen 24% met alleen uitleg. Na een half jaar 84% tegen 43%. De opvliegers bleven, maar hinderden minder (McCurry 2016).
Hormoontherapie
Hormoontherapie kan bij sommige vrouwen de slaap verbeteren, vooral lichaamseigen progesteron. Het duurt drie tot zes maanden voor de juiste balans er is, zeggen de artsen. Naar hun schatting reageert een op de vier vrouwen juist slecht op progesteron; dan kan een andere vorm of een lagere dosis beter passen.
Onze samenvatting: begin bij slaaptherapie en je slaapkamer, en bespreek hormoontherapie met je arts als je klachten groot zijn.
Wat helpt
van slaapkamer tot spreekkamer- Wel: Slaaptherapie. Cognitieve gedragstherapie voor slapeloosheid: vaste tijden, korter in bed liggen als je toch wakker ligt, en piekergedachten aanpakken. Werkt ook als je opvliegers hebt. Vraag ernaar bij je huisarts.
- Wel: Koele slaapkamer. Een koele kamer, vaste tijden en rituelen: de gewone basis van goed slapen telt in de overgang extra.
- Wel: Minder alcohol. Alcohol maakt opvliegers harder, vaker en heftiger, zeggen de artsen.
- Deels: Hormoontherapie. Bij veel klachten een optie via je huisarts of gynaecoloog. Vooral progesteron helpt sommige vrouwen beter slapen. Geef het drie tot zes maanden.
- Deels: Opvliegers zonder hormonen. Mag je geen hormonen, bijvoorbeeld na borstkanker, dan zijn er andere middelen tegen opvliegers, zoals fezolinetant.
- Niet: Slaapapneu missen. Slaap je slecht en ben je overdag doodmoe? Laat ademstops uitsluiten, ook als je niet hard snurkt.
Deze pagina vervangt geen arts. Houden je slaapklachten weken aan, bespreek ze dan met je huisarts.
Vragen
Waarom slaap je slecht in de overgang?
Doordat oestrogeen en progesteron dalen; die helpen je slapen. Ook opvliegers en slaapapneu wekken je.
Wat helpt tegen slecht slapen in de overgang?
Slaaptherapie, een koele slaapkamer, vaste tijden en minder alcohol. Bij veel klachten hormoontherapie via je arts.
Helpt progesteron bij slecht slapen?
Bij sommige vrouwen goed, vooral lichaamseigen progesteron. Naar schatting van de artsen reageert een op de vier er juist slecht op. Bespreek het met je arts.
Kun je opvliegers hebben zonder het te merken?
Ja. Kleine opvliegers halen je uit je diepe slaap. Vaak weet je ’s ochtends niet dat je wakker was.
Volledige uitleg lezen (1 min)
Waarom slaap je slechter in de overgang?
In de overgang dalen oestrogeen en progesteron. Oestrogeen stuurt serotonine, GABA en melatonine mee aan, stoffen die je helpen slapen. Progesteron werkt in je hersenen als een lichaamseigen slaapmiddel. Dalen ze, dan heb je langer nodig om in slaap te vallen, word je eerder wakker en wordt je nacht vaker onderbroken, legt internist-endocrinoloog Diederik Smit uit in De Healthcast.
Opvliegers en slaapapneu
Opvliegers maken je ’s nachts bezweet wakker. Kleinere opvliegers halen je uit je diepe slaap zonder dat je het onthoudt. Ook slaapapneu, ademstops in je slaap, komt na de overgang bijna net zo vaak voor als bij mannen. Bij vrouwen is het subtieler: ze snurken minder hard en zeggen vooral dat ze slecht slapen.
Hoe vaak komt het voor?
Een op de vier vrouwen rond de overgang slaapt zo slecht dat ze er overdag last van heeft (Baker 2018). Slecht slapen maakt ook andere klachten erger, zoals somberheid en een lastig gewicht, zegt arts-farmacoloog Tijs Verdegaal.
Wat helpt?
Slaaptherapie werkt: in een studie met 106 vrouwen met slapeloosheid en opvliegers had na 8 weken 70% geen slapeloosheid meer, tegen 24% met alleen uitleg (McCurry 2016). Houd je slaapkamer koel, houd vaste tijden aan en drink minder alcohol: dat maakt opvliegers harder en vaker. Bij veel klachten is hormoontherapie een optie via je arts; vooral progesteron helpt sommige vrouwen beter slapen. Reken op drie tot zes maanden voor de juiste balans. Mag je geen hormonen, dan zijn er andere middelen tegen opvliegers.