SupplementScore op elk product
Rode gist rijst: werkt het, is het veilig en waarom komt er een verbod?
Rode gist rijst bevat monacoline K, dezelfde stof als het cholesterolmedicijn lovastatine, met dezelfde bijwerkingen op spieren en lever. Sinds 2022 moet een dagportie onder de 3 mg monacolinen blijven, maar volgens EFSA is ook dat niet aantoonbaar veilig. De EU-landen stemden in mei 2026 voor een verbod. Wil je je cholesterol verlagen, laat het dan meten en praat met je huisarts.
Healthcast met twee artsen
Red Hooftman · 3 november 2026
In het kort
- Wat is het?
- Rijst die gefermenteerd is met de schimmel Monascus purpureus. Daarbij ontstaat monacoline K, dezelfde stof als het medicijn lovastatine.
- Werkt het?
- Monacoline K werkt in je lichaam zoals lovastatine. Een gezondheidsclaim mag toch niet meer: die gold voor 10 mg per dag, en een dagportie moet nu onder de 3 mg blijven.
- Is het veilig?
- Je kunt dezelfde bijwerkingen krijgen als van een statine, vooral spierpijn. Zelden spierafbraak of leverontsteking. EFSA kan geen veilige hoeveelheid vaststellen.
- Verbod
- De EU-landen stemden op 13 mei 2026 voor een verbod. Het gaat in na publicatie in het Publicatieblad; wat dan in de winkel ligt, mag nog een jaar verkocht worden.
Wat zit erin?
een statine uit een schimmelMonacoline K is lovastatine
Rode gist rijst is rijst die gefermenteerd is met de schimmel Monascus purpureus. Daarbij ontstaan monacolinen. Volgens EFSA is de belangrijkste, monacoline K, identiek aan lovastatine, de werkzame stof van cholesterolmedicijnen (EU-verordening 2022/860).
Wisselend gehalte
In een test van 12 producten in de VS zat er 0,1 tot 10 mg monacoline K in een capsule. In 4 van de 12 zat ook een verhoogde hoeveelheid citrinine, een schimmelgif dat schadelijk is voor de nieren (Gordon 2010).
Grens sinds 2022
Sinds juni 2022 moet een dagportie minder dan 3 mg monacolinen bevatten, met vier verplichte waarschuwingen op het etiket (EU-verordening 2022/860).
Is rode gist rijst veilig?
wat EFSA en Lareb zagenErnstige problemen bij 10 mg
Bij de hoeveelheid van de oude EU-claim zag EFSA in 2018 ernstige veiligheidsproblemen. De bijwerkingen lijken op die van lovastatine: vooral aan spieren (ook spierafbraak) en lever, daarnaast aan zenuwen, maag en darmen en huid (EU-verordening 2022/860).
Ook bij 3 mg
Er zijn gevallen van ernstige bijwerkingen gemeld bij amper 3 mg per dag, zoals spierafbraak en leverontsteking. In 2025 concludeert EFSA dat ook onder de 3 mg per dag geen veilige hoeveelheid vast te stellen is (EFSA 2025).
Meldingen in Nederland
Bijwerkingencentrum Lareb kreeg 16 meldingen, vooral van spierpijn en maag- en darmklachten. Soms was het ernstiger, zoals spierafbraak (Lareb 2017).
Wie mag het niet gebruiken?
verplicht op het etiket- Niet: Zwanger of borstvoeding. Voor deze groep kon EFSA de veiligheid niet beoordelen.
- Niet: Jonger dan 18 of ouder dan 70. Bij kinderen, jongeren en 70-plussers is de kans op schadelijke effecten groter, en er zijn te weinig gegevens.
- Niet: Als je cholesterolverlagers slikt. Dan neem je twee middelen die hetzelfde doen.
- Niet: Als je al een ander product met rode gist rijst gebruikt. Dan kom je makkelijk boven de 3 mg per dag.
- Deels: Met gezondheidsproblemen. Vraag eerst je arts om advies.
Deze waarschuwingen staan sinds 2022 verplicht op elk potje (EU-verordening 2022/860).
Van EU-claim naar verbod
in zes stappenDe EU keurt een claim goed: monacoline K uit rood gefermenteerde rijst draagt bij tot de instandhouding van normale cholesterolgehalten in het bloed, bij 10 mg per dag.
EFSA: 10 mg per dag geeft ernstige veiligheidsproblemen, en er zijn ernstige bijwerkingen gemeld bij amper 3 mg per dag.
Een dagportie moet onder de 3 mg blijven, met vier waarschuwingen op het etiket. De claim van 10 mg kan daardoor niet meer.
De EU haalt de claim officieel van de lijst (Verordening 2024/2041, sinds 19 augustus 2024).
EFSA: ook onder de 3 mg per dag is geen veilige hoeveelheid vast te stellen.
De EU-landen stemmen voor een verbod op monacolinen uit rode gist rijst. Het gaat in na publicatie in het Publicatieblad; wat dan in de winkel ligt, mag nog een jaar verkocht worden.
Hoor het van de artsen
tik om te luisterenOok: , . Uit de Healthcast, november 2026.
Wat mag wel?
met een EU-claim voor cholesterolPlantensterolen
Het is aangetoond dat plantensterolen het bloedcholesterol verlagen. Ze zitten in speciale margarine, zuivel en yoghurtdrankjes (EU-verordening 686/2014).
Bèta-glucaan uit haver of gerst
Het is aangetoond dat bèta-glucaan van haver het bloedcholesterol kan verlagen. Dat is zo'n 75 gram havermout per dag. Wat werkt, en wat kost het?
Een statine via je arts
Een statine verlaagt je LDL-cholesterol met 30 tot 50 procent of meer, met een arts die je uitslagen en bijwerkingen volgt (richtlijn AHA/ACC 2018).
Een hoog cholesterolgehalte is een risicofactor voor de ontwikkeling van coronaire hartziekten. Die ziekten hebben meerdere risicofactoren; als je er één verandert, kan dat wel of niet helpen.
Vragen
Kan rode gist rijst cholesterol verlagen?
Er zit monacoline K in, dezelfde stof als het medicijn lovastatine. Een product mag dat niet meer claimen: de EU-claim gold voor 10 mg per dag, en een dagportie moet sinds 2022 onder de 3 mg blijven.
Wat zijn de bijwerkingen van rode gist rijst?
Dezelfde soort als van statines: vooral spierpijn en maag- en darmklachten. Zelden ernstiger, zoals spierafbraak of leverontsteking.
Waarom mag je na je 70e geen rode gist rijst?
Omdat de kans op schadelijke effecten bij 70-plussers groter is, en EFSA de veiligheid voor die groep niet kon beoordelen. Daarom staat het sinds 2022 verplicht op het etiket.
Is rode gist rijst verboden?
De EU-landen stemden op 13 mei 2026 voor een verbod. Het gaat in na publicatie in het Publicatieblad; wat dan al in de winkel ligt, mag nog een jaar verkocht worden.
Mag je rode gist rijst met statines combineren?
Nee. Op het etiket moet staan dat je het niet mag gebruiken als je cholesterolverlagende medicijnen neemt.
Volledige uitleg lezen (2 min)
Wat is rode gist rijst?
Rode gist rijst is rijst die gefermenteerd is met de schimmel Monascus purpureus. Daarbij ontstaan monacolinen. Volgens EFSA is de belangrijkste, monacoline K, identiek aan lovastatine, de werkzame stof van verschillende cholesterolmedicijnen. In een test van 12 producten in de VS liep het gehalte uiteen van 0,1 tot 10 mg monacoline K per capsule.
Werkt rode gist rijst?
Monacoline K werkt in je lichaam zoals lovastatine. In De Healthcast klinkt het zo: ‘daar zit werkelijk een statine in’. Een gezondheidsclaim mag een product toch niet meer gebruiken: de EU-claim gold voor 10 mg monacoline K per dag, en sinds juni 2022 moet een dagportie onder de 3 mg blijven.
Bijwerkingen
De bijwerkingen lijken op die van statines: vooral spierpijn en maag- en darmklachten, zelden ernstiger, zoals spierafbraak of leverontsteking. Bijwerkingencentrum Lareb kreeg 16 meldingen. Volgens EFSA zijn er ernstige bijwerkingen gemeld bij amper 3 mg per dag, en in 2025 concludeert EFSA dat ook daaronder geen veilige hoeveelheid vast te stellen is. Daarnaast kan er citrinine in zitten, een schimmelgif dat schadelijk is voor de nieren.
Waarom niet na je 70e?
Bij 70-plussers, kinderen, zwangere vrouwen en mensen met een lever-, nier- of spierziekte is de kans op schadelijke effecten groter. Voor kwetsbare groepen kon EFSA de veiligheid niet beoordelen, omdat er te weinig gegevens zijn. Daarom staat sinds 2022 op elk etiket dat je het niet mag gebruiken als je zwanger bent, borstvoeding geeft, jonger bent dan 18 of ouder dan 70, cholesterolverlagende medicijnen neemt of al een ander product met rode gist rijst gebruikt.
Het EU-verbod
De EU-landen stemden op 13 mei 2026 voor een verbod op monacolinen uit rode gist rijst in levensmiddelen, ook in supplementen. Het verbod gaat in na publicatie in het Publicatieblad van de EU. Wat dan al in de winkel ligt, mag nog een jaar verkocht worden.
Wat dan wel?
Wil je je cholesterol verlagen, laat het dan eerst meten. Van plantensterolen (1,5 tot 3 gram per dag) en bèta-glucaan uit haver of gerst (3 gram per dag) is aangetoond dat ze het bloedcholesterol verlagen. Is je cholesterol te hoog, bespreek dan met je huisarts of een statine of een ander medicijn bij je past.