SupplementScore op elk product
Soorten yoga: 10 vormen en wat ze anders maakt
Yoga is een oude en complexe beoefening met wortels in de Indiase filosofie, volgens het Amerikaanse overheidsinstituut NCCIH. Er zijn veel vormen, van rustig tot lichamelijk zwaar. Ze verschillen in tempo, hoe lang je een houding vasthoudt, warmte en hulpmiddelen.
Red Hooftman · 29 oktober 2026
In het kort
- Wat is yoga?
- Een oude en complexe beoefening met wortels in de Indiase filosofie, volgens het NCCIH. Meestal met houdingen, ademhaling en meditatie.
- Welke vormen zijn rustig?
- Een studie noemt bij yin yoga houdingen van drie tot vijf minuten (Daukantaitė 2018). Bij restorative yoga duurt een houding soms twintig minuten, volgens Wikipedia. Yoga nidra doe je meestal liggend.
- Hatha of vinyasa?
- Hatha is de tak van yoga met lichamelijke technieken. Bij vinyasa gaan de houdingen vloeiend in elkaar over, vooral op de adem.
- Wat is bikram yoga?
- Een vaste reeks van 26 houdingen in een zaal van 41 °C met 40% luchtvochtigheid.
Wat is yoga?
de definitie en de vormenYoga · houdingen, adem en meditatie
Volgens het NCCIH, een Amerikaans overheidsinstituut, is yoga een oude en complexe beoefening met wortels in de Indiase filosofie. Het begon als een spirituele beoefening. Zoals yoga in de Verenigde Staten meestal wordt beoefend, ligt de nadruk op houdingen (asana's), ademtechnieken (pranayama) en meditatie.
Veel vormen · van rustig tot zwaar
Er zijn veel verschillende vormen yoga, van rustige tot lichamelijk zware, schrijft het NCCIH. Hieronder staan er tien, elk met de herkomst. Per vorm lees je wat hem anders maakt: het tempo, het vasthouden, de warmte, de adem of de hulpmiddelen.
De definitie komt van het NCCIH, het Amerikaanse overheidsinstituut voor aanvullende en integrale gezondheid.
Hatha, vinyasa, ashtanga en iyengar
de vormen met houdingen en ademHatha yoga · de lichamelijke tak
Hatha yoga is volgens Wikipedia een tak van yoga die lichamelijke technieken gebruikt. Het Sanskrietwoord hatha betekent letterlijk kracht. De oudste gedateerde tekst die hatha yoga beschrijft, is de Amritasiddhi uit de 11e eeuw. In de westerse cultuur zie je hatha yoga meestal als oefenen met houdingen.
Vinyasa yoga · vloeiend, op de adem
Een vinyasa is volgens Wikipedia een vloeiende overgang tussen houdingen, vooral als je beweging en adem aan elkaar koppelt. Vinyasa's komen voor het eerst voor in de lessen van Krishnamacharya, in de jaren 30. Bekend werden ze via de ashtanga yoga van zijn leerling Pattabhi Jois.
Ashtanga yoga · vaste reeksen
Ashtanga yoga is een vorm van yoga als oefening, bekend gemaakt door K. Pattabhi Jois. Hij opende in 1948 zijn instituut in Mysore, in India. Een sessie begint meestal met de zonnegroet A en B, gevolgd door staande houdingen. Daarna volgt een van zes vaste reeksen houdingen, met een vaste afsluiting. In de Mysore-stijl oefen je in je eigen tempo, met aanwijzingen per persoon (Wikipedia).
Iyengar yoga · precies, met hulpmiddelen
Iyengar yoga is genoemd naar B.K.S. Iyengar, die het beschreef in zijn boek Light on Yoga uit 1966. De nadruk ligt op detail, precisie en de juiste lijn (alignment) in elke houding. De stijl gebruikt vaak hulpmiddelen zoals riemen, blokken en dekens. In 1975 opende zijn instituut in Pune, in India (Wikipedia).
De herkomst, jaartallen en kenmerken komen uit Wikipedia. Een uitleg van de houdingen zelf staat niet op deze pagina.
Yin, restorative en yoga nidra
de rustige vormenYin yoga · lang vasthouden
Yin yoga is volgens Wikipedia een langzame stijl waarin je houdingen langer vasthoudt dan in andere stijlen. Een studie noemt zittende en liggende houdingen van drie tot vijf minuten, met diepe ademhaling (Daukantaitė 2018). De grondlegger is Paulie Zink, expert in vechtsport en leraar taoïstische yoga, eind jaren 70. Sarah Powers gaf het die naam. Dat staat ook op de eigen site van Zink, die zijn volledige vorm yin en yang yoga noemt.
Restorative yoga · met dekens en kussens
Bij restorative yoga houd je elke houding langer vast dan in een gewone les, soms twintig minuten. Een les kan daardoor uit maar vier tot zes houdingen bestaan. Dekens, blokken en bolsters (stevige kussens) ondersteunen het lichaam, zodat de spieren kunnen ontspannen. Yogalerares Judith Lasater hielp het bekend te maken, op basis van iyengar yoga (Wikipedia).
Yoga nidra · liggend en begeleid
Yoga nidra, of yogaslaap, is volgens Wikipedia een toestand tussen waken en slapen. Meestal roep je die op met een begeleide meditatie. De gewone houding is shavasana, liggend. De moderne vorm begon bij Dennis Boyes in 1973 en werd bekend door Satyananda Saraswati in 1976. Zijn vorm heeft acht stappen, met onder meer een voornemen en aandacht voor de adem.
De kenmerken komen uit Wikipedia, de drie tot vijf minuten bij yin uit een studie van de Universiteit van Lund.
Bikram, aerial en critical alignment
warm, in een hangmat of actiefBikram yoga · in een warme zaal
Bikram yoga is volgens Wikipedia een vorm van hot yoga, verspreid door Bikram Choudhury. Het werd begin jaren 70 populair. Een les is een vaste reeks van 26 houdingen, in een zaal van 105 °F (41 °C) met 40% luchtvochtigheid. Die warmte moet het klimaat van India nabootsen. Volgens Bikram Yoga zelf duurt een les 90 minuten, met 26 houdingen en 2 ademoefeningen.
Aerial yoga · in een hangmat
Aerial yoga is volgens Wikipedia een mengvorm die Michelle Dortignac in 2006 bedacht. Ze combineerde yogahoudingen, pilates en dans in een hangmat. Ook het merk AntiGravity Fitness, in 2007 opgericht door Christopher Harrison, zegt aerial yoga te hebben bedacht. De hangmat is een speciaal hulpmiddel, gemaakt om gemiddeld tot 300 kilo te dragen.
Critical alignment · van Gert van Leeuwen
Critical Alignment is een bewegingsmethode van Gert van Leeuwen. Hij begon als leraar iyengar yoga en wilde verder gaan dan dat systeem. Volgens Critical Alignment zelf leidt hij instituten voor de methode in Amsterdam en Moskou. In 2012 verscheen zijn boek Critical Alignment Yoga. De methode noemt zichzelf actief, anders dan passieve ontspannings- en meditatieoefeningen.
Bikram en aerial komen uit Wikipedia, de lesduur van bikram van Bikram Yoga zelf. Critical alignment komt van de eigen site van de school.
Wat onderzoek bij een vorm meet
per studie de groep en de uitkomstHatha yoga · 10 ongetrainde jonge mensen
Tien gezonde, ongetrainde vrijwilligers van 18 tot 27 jaar deden mee: negen vrouwen en één man. Ze volgden 8 weken lang minstens twee hatha-lessen per week. Een les bestond uit ademoefeningen, een warming-up, houdingen en ontspannen in savasana. Daarna was hun kracht in drie metingen 19 tot 31% hoger en hun maximale zuurstofopname 6 tot 7%. Een controlegroep noemt de samenvatting niet (Tran 2001).
Vinyasa yoga · 40 volwassenen met ervaring
40 gezonde volwassenen met ervaring in yoga, 20 mannen en 20 vrouwen, deden een les vinyasa van 60 minuten. De onderzoekers maten zuurstofverbruik en hartslag per deel van de les. In het eerste en het laatste, rustige deel lag de hartslag lager dan in de vijf delen daartussen. In hun inleiding schrijven ze dat vinyasa voldoet aan de eisen voor matig intensief bewegen (Cheruka 2023).
Bikram yoga · 21 gezonde jonge mensen
21 gezonde jonge volwassenen werden willekeurig verdeeld: 10 deden 24 lessen bikram yoga in 8 weken, 11 vormden de controlegroep. Elke les duurde 90 minuten, in een verwarmde en vochtige studio. Tegenover de controlegroep werd de yogagroep sterker in een deadlifttest en leniger in twee lenigheidstests. Knijpkracht, hart- en bloedvatmetingen en de maximale conditie veranderden niet (Tracy 2013).
Yin yoga · 105 volwassenen met stress
105 volwassenen die zelf matig tot veel stress meldden, gemiddeld 53,5 jaar en 78% vrouwen, werden willekeurig over drie groepen verdeeld. Twee groepen deden 5 weken lang twee keer per week een uur yin yoga. Een van die twee kreeg er ook uitleg en mindfulness bij. Alleen die groep ging in ervaren stress significant meer omlaag dan de controlegroep. Bij de groep met alleen yin yoga vonden de onderzoekers dat verschil niet (Daukantaitė 2018).
Yoga nidra · 30 gezonde volwassenen
30 gezonde volwassenen zonder ervaring kregen vijf begeleide sessies yoga nidra en oefenden daarna zelf. Na 2 weken maten de onderzoekers hun hersengolven tijdens yoga nidra. Bij 26 mensen gaf de meting de hele sessie wakker, met plaatselijk trage golven. In hun slaapdagboek gingen slaapduur en slaapkwaliteit vooruit. De onderzoekers vergeleken voor en na, zonder controlegroep (Datta 2022).
Elke studie had een andere groep, duur en opzet. Vergelijk de getallen dus niet één op één. Het zijn metingen in kleine groepen, geen beloftes.
Rustig, vloeiend of warm?
tik een soortRustig lang vast
- Yin yogalanger vast dan in andere stijlen
- Restorative yogagesteund door dekens en kussens
- Yoga nidraliggend, met begeleiding
Vloeiend op de adem
- Vinyasa yogavloeiende overgangen op de adem
- Ashtanga yogavaste volgordes van houdingen
- Mysore-stijlashtanga in je eigen tempo
Warm 41 °C
- Bikram yoga41 °C en 40% luchtvochtigheid
- Vaste reekselke les dezelfde houdingen
- Herkomstpopulair geworden begin jaren 70
Een keuze per soort, geen lesrooster. De kenmerken komen uit de bronnen in de blokken hierboven.
Vragen
Welke soorten yoga zijn er?
Op deze pagina staan er tien: hatha, vinyasa, ashtanga, iyengar, yin, restorative, yoga nidra, bikram, aerial en critical alignment. Ze verschillen in tempo, hoe lang je een houding vasthoudt, warmte en hulpmiddelen.
Welke vormen yoga zijn rustig?
Yin yoga, restorative yoga en yoga nidra. Een studie noemt bij yin houdingen van drie tot vijf minuten. Bij restorative duurt een houding soms twintig minuten, volgens Wikipedia. Yoga nidra doe je meestal liggend.
Wat is yin yoga?
Een langzame stijl waarin je houdingen langer vasthoudt dan in andere stijlen. In een studie waren dat zittende en liggende houdingen van drie tot vijf minuten, met diepe ademhaling.
Wat is yoga nidra?
Een toestand tussen waken en slapen, meestal opgeroepen met een begeleide meditatie. De gewone houding is shavasana, liggend. Satyananda Saraswati maakte de moderne vorm in 1976 bekend.
Wat is het verschil tussen hatha en vinyasa?
Hatha yoga is de tak van yoga die lichamelijke technieken gebruikt. Bij vinyasa gaan de houdingen vloeiend in elkaar over, vooral als je beweging en adem aan elkaar koppelt.
Wat is het verschil tussen ashtanga en vinyasa?
Een vinyasa is een vloeiende overgang tussen houdingen. Ashtanga yoga volgt een van zes vaste reeksen houdingen, met een vaste afsluiting. Vinyasa’s werden bekend via ashtanga.
Wat is bikram yoga?
Een vorm van hot yoga: een vaste reeks van 26 houdingen in een zaal van 41 °C met 40% luchtvochtigheid. Volgens Bikram Yoga zelf duurt een les 90 minuten, met 2 ademoefeningen.
Wat is aerial yoga?
Een mengvorm met onder meer yogahoudingen en dans in een hangmat. Volgens Wikipedia bedacht Michelle Dortignac het in 2006.
Wat is critical alignment yoga?
Een bewegingsmethode van Gert van Leeuwen, die begon als leraar iyengar yoga. Volgens de school zelf leidt hij instituten in Amsterdam en Moskou. Zijn boek verscheen in 2012.
Volledige uitleg lezen (2 min)
Wat is yoga?
Yoga is een oude en complexe beoefening met wortels in de Indiase filosofie (NCCIH). Zoals yoga in de Verenigde Staten meestal wordt beoefend, ligt de nadruk op houdingen, ademtechnieken en meditatie. Er zijn veel vormen, van rustig tot lichamelijk zwaar.
Rustige vormen
Bij yin yoga houd je houdingen langer vast dan in andere stijlen, in een studie drie tot vijf minuten (Daukantaitė 2018). Bij restorative yoga soms twintig minuten, ondersteund door dekens, blokken en bolsters. Yoga nidra is een toestand tussen waken en slapen, meestal opgeroepen met een begeleide meditatie.
Vloeiende en warme vormen
Bij vinyasa gaan de houdingen vloeiend in elkaar over, vooral op de adem. Ashtanga yoga volgt een van zes vaste reeksen houdingen. Bikram yoga is een vaste reeks van 26 houdingen in een zaal van 41 °C met 40% luchtvochtigheid.
Wat onderzoek meet
30 gezonde volwassenen oefenden 2 weken yoga nidra. Daarna gaf de meting bij 26 van hen de hele sessie wakker, met plaatselijk trage golven (Datta 2022). In een studie bij 105 volwassenen met matig tot veel stress deden twee groepen yin yoga. Alleen de groep met ook uitleg en mindfulness ging significant meer omlaag in stress dan de controlegroep (Daukantaitė 2018).