Probiotica: wat het is, waar het in zit en of het zin heeft
Probiotica zijn levende bacteriën die je eet of slikt: in yoghurt, kefir en zuurkool, of in een capsule. De Europese voedselautoriteit bekeek een paar honderd dossiers en keurde maar één claim goed, en die gaat over yoghurt. Voor gezonde mensen is er weinig bewijs dat het iets oplevert, schrijft het Voedingscentrum.
EFSA: 1 claim
Red Hooftman · 17 oktober 2026
In het kort
- Wat is het?
- Levende bacteriën, soms gisten, die je eet of slikt. De meeste horen bij de lactobacillen of de bifidobacteriën.
- Waar zit het in?
- Yoghurt, kefir, zuurkool die niet verhit is, miso, kimchi en gekoelde kombucha. Gekookt of gesteriliseerd leven de bacteriën niet meer.
- Heeft het zin?
- Voor gezonde mensen is er weinig bewijs. Voor capsules is in de EU geen enkele claim goedgekeurd.
- Na antibiotica?
- Laat je huisarts of apotheker dat bepalen. Het ene probioticum is het andere niet.
Waar zitten probiotica in?
zolang ze leven- Yoghurt
- Bevat levende yoghurtculturen. Daarvoor geldt de enige goedgekeurde EU-claim: levende culturen in yoghurt verbeteren de vertering van lactose bij mensen die lactose moeilijk verteren. De yoghurt moet dan minstens 100 miljoen levende bacteriën per gram bevatten.
- Kefir
- Gefermenteerde melk, met bacteriën én gisten.
- Zuurkool
- Alleen als hij niet verhit is. In zuurkool uit een pot of blik leven de bacteriën meestal niet meer.
- Miso, kimchi, tempé
- Gefermenteerd, dus met levende bacteriën. Koken doodt ze, zegt Inge van der Wurff.
- Kombucha
- Gefermenteerde thee. Kombucha die buiten de koeling staat, is gesteriliseerd, zegt Inge: daar leven geen bacteriën meer in.
- Capsules, drankjes
- Een vaste hoeveelheid, vaak in miljarden per dosis (kve of CFU). Meer is niet automatisch beter: het type bacterie bepaalt wat het mogelijk doet.
Bron: Voedingscentrum. Ter vergelijking: in je lijf leeft ongeveer 0,2 kilo aan bacteriën, vooral in je dikke darm (Sender 2016).
Hoor het van de voedingswetenschapper
tik om te luisterenOok: , , , . Uit de Healthcast, november 2025.
Pro, pre, syn en post
wat de woorden betekenen- Probiotica
- Levende micro-organismen die in voldoende hoeveelheid een gezondheidseffect hebben. Zo definieerde de WHO het; wetenschappers bevestigden dat in 2014 (Hill 2014). Volgens de Europese regels is het woord zelf al een gezondheidsclaim (FSAI).
- Prebiotica
- Voer voor je eigen darmbacteriën, zoals bepaalde vezels. Een stof die je darmbacteriën selectief gebruiken (Gibson 2017).
- Synbiotica
- Pro en pre samen in één product. In tempé zitten van nature allebei, zegt Inge.
- Postbiotica
- Dode bacteriën of delen ervan. Een nieuw woord op steeds meer potjes; wetenschappers spraken pas in 2021 een definitie af (Salminen 2021).
Moet je probiotica slikken?
wanneer wel en wanneer niet- Niet: In plaats van gezond eten. Je eigen darmbacteriën voed je met vezels uit groente, fruit, peulvruchten en volkoren. Volgens het Voedingscentrum hebben vrouwen minstens 24 gram vezels per dag nodig en mannen minstens 30 gram.
- Deels: Na antibiotica of bij darmklachten. Laat je huisarts of apotheker kiezen. Het ene probioticum is het andere niet, en welk type bij welke situatie past, bepaalt een arts.
- Niet: Ernstig ziek of een zwakke afweer. Dan niet zonder je arts. Bij kinderen met een zwakke afweer of een ernstige aandoening zijn ernstige bijwerkingen gemeld.
- Wel: Je wilt het toch proberen. Volgens het Voedingscentrum zijn er geen ongewenste bijwerkingen bekend. Neem de dosis op het etiket; wat dat per dag kost, zie je hieronder.
In 24 studies met 4.415 kinderen die antibiotica kregen, had 4 op de 100 met probiotica een bijwerking, zoals gasvorming of een opgeblazen buik, tegen 6 op de 100 zonder (Cochrane 2019).
Wat kost het per dag?
prijs van vandaagNederlands merk · Kosso Probiotica
11 bacteriestammen, meer dan 50 miljard per capsule, met verteringsenzymen.
Sportmerk · ESN Biotics+
4 bacteriestammen, minstens 15 miljard per capsule, met vitamine B2 en D.
Prijs van vandaag, met code SPORTPOEDER. Meer bacteriën per capsule is niet automatisch beter (Voedingscentrum). Alle producten voor darmen en vertering: vergelijk ze hier.
Vragen
Wat zijn de nadelen van probiotica?
Volgens het Voedingscentrum zijn er geen ongewenste bijwerkingen bekend. In studies kwamen gasvorming en een opgeblazen buik voor, maar niet vaker dan zonder probiotica. Bij een zwakke afweer of een ernstige aandoening: eerst overleggen met je arts.
Welke voeding bevat probiotica?
Yoghurt, kefir, zuurkool die niet verhit is, miso, kimchi, tempé en gekoelde kombucha. Verhit of gesteriliseerd leven de bacteriën niet meer.
Is yoghurt ook probiotica?
Yoghurt bevat levende yoghurtculturen. Voor die culturen geldt de enige goedgekeurde EU-claim: ze verbeteren de vertering van lactose bij mensen die lactose moeilijk verteren. De yoghurt moet dan minstens 100 miljoen levende bacteriën per gram bevatten.
Hoe lang mag je probiotica slikken?
Daar is geen vaste grens voor. Houd je aan de dosis op het etiket; bij de meeste capsules is dat één per dag.
Volledige uitleg lezen (1 min)
Wat zijn probiotica?
Probiotica zijn levende bacteriën, soms gisten, die je eet of slikt. De meeste horen bij de lactobacillen en de bifidobacteriën. Je vindt ze in yoghurt, kefir, zuurkool die niet verhit is, miso, kimchi en gekoelde kombucha, en in capsules en drankjes. Gekookt of gesteriliseerd leven de bacteriën niet meer.
Heeft probiotica slikken zin?
Voor gezonde mensen is er weinig bewijs dat het iets oplevert, schrijft het Voedingscentrum. De Europese voedselautoriteit EFSA bekeek een paar honderd dossiers en keurde maar één claim goed: levende culturen in yoghurt verbeteren de vertering van lactose bij mensen die lactose moeilijk verteren. Voor capsules is er geen goedgekeurde claim. Je eigen darmbacteriën voed je met vezels, zegt voedingswetenschapper Inge van der Wurff.
Wat is het verschil tussen prebiotica en probiotica?
Probiotica zijn de levende bacteriën zelf. Prebiotica zijn het voer voor je darmbacteriën, zoals bepaalde vezels. Synbiotica bevatten allebei, postbiotica zijn dode bacteriën of delen ervan. In tempé zitten van nature bacteriën én vezels.
Probiotica na antibiotica?
Laat je huisarts of apotheker dat bepalen. Het ene probioticum is het andere niet, en welk type bij welke situatie past, bepaalt een arts, schrijft het Voedingscentrum. Heb je een zwakke afweer of ben je ernstig ziek, neem dan geen probiotica zonder overleg met je arts.