Psylliumvezels: wat is het en hoe gebruik je het?

Psylliumvezels, ook psyllium husk, ispaghula of psylliumzemel, zijn de gemalen zaadvliezen van de plant Plantago ovata (EMA). Ze nemen tot 40 keer hun eigen gewicht aan water op en worden dan een dikke gel. Het deel dat de gel maakt, is een sterk vertakte vezel van de suikers xylose en arabinose (Fischer 2004). Je koopt het als poeder of in capsules.

Doe de portie in een glas water, roer goed en drink het meteen op, voordat het dik wordt. Reken op minstens 30 ml water per gram, dus 150 ml bij 5 gram. Drink daarna nog een extra glas. Je kunt het ook door vla of yoghurt roeren. Neem het overdag en niet vlak voor het slapengaan (Farmacotherapeutisch Kompas, EMA).

Houd de portie op de verpakking aan en neem bij elke portie minstens 30 ml water per gram. Psylliumvezels zijn in Nederland ook een geneesmiddel. Heb je klachten, vraag dan je huisarts of apotheek om advies.

Psylliumvezels zijn alleen het vlies om het zaadje van Plantago ovata. Vlozaad is het hele zaadje van verwante planten, Plantago afra of Plantago indica. Het vlies neemt tot 40 keer zijn gewicht aan water op, het hele zaad tot 10 keer (EMA). Zie je vlozaadvezels op een pot, kijk dan op het etiket welke plant en welk deel erin zitten.

Gemelde bijwerkingen zijn buikpijn, maagklachten, misselijkheid, braken, diarree en winderigheid. Sommige mensen reageren allergisch, bij innemen of bij inademen van het poeder, bijvoorbeeld met huiduitslag, jeuk, een loopneus of benauwdheid; in zeldzame gevallen is zo’n reactie ernstig. Met te weinig water kan psyllium in je keel, slokdarm of darm vast gaan zitten. Gebruik het daarom niet als je moeite hebt met slikken of een vernauwing in je slokdarm of darm hebt. Houd een half uur tot een uur afstand tot andere medicijnen en vraag je apotheek of het samengaat met wat je slikt (Farmacotherapeutisch Kompas, EMA).

Psyllium wordt ook gebruikt om glutenvrij brood te bakken. In een proef was glutenvrij brood zonder psyllium 8 keer zo hard als tarwebrood. Met psyllium bleef het kruim zachter: na drie dagen 65 tot 75% minder hard dan zonder. Met 17% psyllium op het gewicht van het meel leek het brood in structuur en smaak het meest op tarwebrood (Fratelli 2021).

Als geneesmiddel koop je psylliumvezels zonder recept bij de apotheek en de drogist. Als voedingssupplement vind je het online, als poeder of in capsules. Hierboven staan twee supplementen met de prijs per portie van vandaag, met code SPORTPOEDER waar die er is.