Overgang bij mannen: bestaat de andropauze?
Mannen krijgen geen overgang zoals vrouwen: hun testosteron zakt langzaam en mild, het stopt niet. Echt te laag testosteron met klachten heeft 2,1% van de mannen van 40 tot 79. Ziektes en overgewicht drukken het meest, zeggen de artsen Tijs Verdegaal en Diederik Smit.
EMAS 2010
Red Hooftman · 17 oktober 2026
In het kort
- Bestaat het?
- Niet zoals bij vrouwen. Bij vrouwen stoppen de eierstokken rond hun 50e, bij mannen daalt testosteron langzaam.
- Welke klachten?
- Vooral minder ochtenderecties, minder zin in seks en erectieproblemen, samen met een laag testosteron.
- Opvliegers?
- Vooral als er bijna geen testosteron meer is, zoals bij hormoontherapie tegen prostaatkanker.
- Wat kun je doen?
- Afvallen bij overgewicht, krachttraining en gezond blijven. Klachten? Laat je testosteron 's ochtends meten via je huisarts.
Wat er echt gebeurt
Europese studies bij mannen van 40 tot 79Echt te laag, met klachten
Minstens drie seksuele klachten plus een laag testosteron (totaal onder 11 nmol/l, vrij onder 220 pmol/l). Zo vaak kwam het voor bij 3.369 mannen van 40 tot 79 (Wu 2010).
Overgewicht, BMI 30 of hoger
Tegen mannen met een gezond gewicht. Bij een BMI van 25 tot 30 was het −2,3 nmol/l (Wu 2008, 3.200 mannen).
Afvallen met een dieet
Gemiddeld, in een overzicht van 24 studies bij mannen met overgewicht. Na een maagverkleining was het +8,7. Hoe meer gewicht eraf, hoe meer het steeg (Corona 2013).
Testosteron laat je 's ochtends meten, zoals ook in deze studies.
Hoor het van de artsen
tik om te luisterenOok: , , , . Uit de Healthcast, september 2024.
Welke klachten horen erbij?
en welke niet altijd- Seksueel
- Minder ochtenderecties, minder zin in seks en erectieproblemen. Alleen deze drie hingen als groep samen met een laag testosteron (Wu 2010).
- Moe, somber, minder fit
- Hingen in dezelfde studie ook samen met een lager testosteron, maar niet als vast patroon. En ze hebben veel andere oorzaken.
- Opvliegers
- Vooral als er geen testosteron meer wordt gemaakt, zoals bij hormoontherapie tegen prostaatkanker. Je krijgt het dan een paar minuten warm, met rode plekken in je gezicht en hals (Jeroen Bosch Ziekenhuis).
- Leeftijd
- Er is geen vaste leeftijd. Testosteron is het hoogst in je twintiger en dertiger jaren en daalt daarna mild, zegt Tijs Verdegaal.
Wat kun je zelf doen?
volgens de artsen- Wel: Afvallen als je overgewicht hebt. Vetweefsel maakt van testosteron oestrogeen, en dat remt je eigen aanmaak, legt Diederik Smit uit. Met een dieet steeg testosteron in studies gemiddeld 2,9 nmol/l.
- Wel: Krachttraining en genoeg eiwit. Zo houd je je spieren op peil als je ouder wordt. Eiwitten dragen bij tot het behoud van spiermassa.
- Wel: Laten meten bij klachten. Via je huisarts, met een bloedprik in de ochtend.
- Niet: Zelf testosteron gebruiken. Testosteron is een geneesmiddel op recept. Alleen met een arts, na metingen.
Ook bij gezonde zestigers en zeventigers zie je nog enige afname, zegt Tijs Verdegaal, maar je hebt zelf redelijke controle.
Eiwit bij krachttraining
prijs per portie van vandaagGoedkoopste allrounder · Myprotein Impact Whey
21 gram eiwit per schep, rond de 100 kcal. Met code vrijwel altijd de laagste kiloprijs, in veel smaken.
Weinig lactose en vet · Upfront Whey Isolaat
30 gram eiwit per schep, vet en lactose grotendeels eruit. Veel eiwit voor weinig calorieën. SupplementScore A.
Prijs van vandaag, met code SPORTPOEDER. Hoeveel eiwit je nodig hebt als je ouder wordt: eiwit voor ouderen.
Vragen
Kan een man ook in de overgang komen?
Niet zoals een vrouw. Testosteron daalt bij mannen langzaam en mild. Echt te laag testosteron met klachten heeft 2,1% van de mannen van 40 tot 79.
Op welke leeftijd gaan mannen in de overgang?
Er is geen vaste leeftijd. Testosteron is het hoogst in je twintiger en dertiger jaren en daalt daarna mild. Een laag testosteron met klachten komt vaker voor na je 60e.
Kunnen mannen opvliegers krijgen?
Ja, vooral als er geen testosteron meer wordt gemaakt, zoals bij hormoontherapie tegen prostaatkanker. Je krijgt het dan een paar minuten warm, met rode plekken in je gezicht en hals. Heb je opvliegers zonder duidelijke reden, ga dan naar je huisarts.
Hoe krijg je meer testosteron?
Bij overgewicht helpt afvallen het meest. Verder: zo gezond mogelijk blijven, zeggen de artsen in de Healthcast. Zelf testosteron gebruiken mag alleen op recept, na metingen door een arts.
Volledige uitleg lezen (2 min)
Bestaat de overgang bij mannen?
Niet zoals bij vrouwen. Bij vrouwen stoppen de eierstokken rond hun 50e met het maken van hormonen. Bij mannen daalt testosteron langzaam en mild, en het stopt niet. Artsen spreken daarom van een laag testosteron op latere leeftijd (late-onset hypogonadisme). In een Europese studie bij 3.369 mannen van 40 tot 79 had 2,1% echt te laag testosteron met klachten.
Welke klachten horen bij de mannelijke overgang?
Vooral seksuele klachten: minder ochtenderecties, minder zin in seks en erectieproblemen. Alleen die drie hingen als groep samen met een laag testosteron. Moe zijn, somber zijn en minder fit voelen kwamen ook vaker voor bij een lager testosteron, maar die klachten hebben veel andere oorzaken.
Waardoor daalt testosteron bij mannen?
Twee dingen wegen het zwaarst, zegt arts-farmacoloog Tijs Verdegaal: je gezondheid en je vetmassa. Mannen met een BMI van 30 of hoger hadden gemiddeld 5,1 nmol/l minder testosteron dan mannen met een gezond gewicht. Vetweefsel maakt van testosteron oestrogeen, en dat remt je eigen aanmaak, legt internist-endocrinoloog Diederik Smit uit.
Wat kun je zelf doen?
Afvallen als je overgewicht hebt: in een overzicht van 24 studies steeg testosteron met een dieet gemiddeld 2,9 nmol/l. Daarnaast krachttraining en genoeg eiwit, zodat je je spieren op peil houdt. Heb je klachten, laat je testosteron dan ’s ochtends meten via je huisarts. Testosteron zelf is een geneesmiddel op recept.