SupplementScore op elk product
IJzertekort: symptomen, ferritine en hoe je het aanvult
Bij een ijzertekort heb je te weinig ijzer om genoeg rode bloedkleurstof te maken. Je bent snel moe, bleek en buiten adem. Vrouwen die menstrueren lopen het meeste risico. Heb je lang klachten, laat dan bij de huisarts je bloed prikken: ferritine laat zien hoe vol je ijzervoorraad is.
Thuisarts · Voedingscentrum
Red Hooftman · 17 oktober 2026
In het kort
- Wat merk je?
- Je bent snel moe, bleek en snel buiten adem, soms met rusteloze benen. Vaak al voordat je bloedarmoede hebt.
- Wie loopt risico?
- Vooral vrouwen die menstrueren, zeker bij heftige menstruaties. Ook als je zwanger bent, borstvoeding geeft of vegetarisch eet.
- Hoe weet je het?
- Laat je bloed prikken bij de huisarts. Ferritine laat zien hoe vol je ijzervoorraad is, je Hb of je bloedarmoede hebt.
- Hoe vul je het aan?
- Met ijzerpillen van je huisarts, 's ochtends met een sinaasappel of kiwi. Na 4 weken laat je opnieuw prikken.
Wat zegt je bloedwaarde?
ferritine en Hb uitgelegdFerritine volgens de WHO
Ferritine laat zien hoe vol je ijzervoorraad is. Onder de 15 heb je volgens de Wereldgezondheidsorganisatie een ijzertekort (WHO 2020).
Nieuwe richtlijn voor vrouwen
Een Amerikaanse richtlijn uit oktober 2026 legt de grens voor vrouwen die menstrueren op 30, en op 50 bij heftige menstruaties of klachten (ASH 2026).
Ook in Nederland hoger
Het lab van het Groene Hart Ziekenhuis verhoogde de ondergrens voor vrouwen in 2025 van 10 naar 22, gelijk aan die voor mannen (GHZ).
Hb, bloedarmoede
Is je Hb lager, dan heb je als vrouw bloedarmoede. Bij mannen ligt de grens op 8,5 (Thuisarts).
Welke grens jouw lab gebruikt, staat bij je uitslag. Heb je klachten en een lage waarde binnen de normale grens? Bespreek het met je huisarts. Zelf je bloed laten prikken zonder verwijzing: 7 bloedtests vergeleken.
Hoor het van de arts
tik om te luisterenUit de Healthcast, juli 2025.
Welke symptomen horen erbij?
volgens Voedingscentrum en Thuisarts- Snel moe
- Je bent sneller vermoeid dan normaal.
- Bleek
- Een bleke huid en minder kleur in je gezicht.
- Buiten adem
- Je bent snel buiten adem, soms met hartkloppingen.
- Rusteloze benen
- Een drang om je benen te bewegen.
- Hoofdpijn en duizelig
- Hoofdpijn, duizelig of het gevoel dat je flauwvalt.
Deze klachten komen vaak al voordat je bloedarmoede hebt. Ze kunnen ook een andere oorzaak hebben, dus laat bij langdurige klachten je bloed prikken (Voedingscentrum).
Wie loopt het meeste risico?
en hoeveel ijzer je per dag nodig hebtVrouwen tot de overgang
Door de menstruatie heb je meer ijzer nodig. Heftig ongesteld zijn is bij vrouwen de vaakste oorzaak van bloedarmoede (Thuisarts).
Zwanger of borstvoeding
Je lichaam heeft meer ijzer nodig dan er binnenkomt. Ook bloedverlies bij een bevalling of miskraam telt mee (Thuisarts).
Mannen en na de overgang
Je hebt minder nodig. Heb je toch een tekort en ben je ouder dan 50, dan laat de huisarts soms je maag of darmen onderzoeken (Thuisarts).
Vegetariërs
Uit plantaardig eten neem je minder ijzer op: gemiddeld 10%, tegen ruim 15% bij gemengd eten. Je voorraad is vaak lager, maar meestal genoeg (Voedingscentrum).
Hoeveelheden per dag volgens de Gezondheidsraad, via het Voedingscentrum.
Hoe vul je een tekort aan?
zo adviseert Thuisarts het- Wel: IJzerpillen van je huisarts. Je huisarts zegt hoe vaak. Vaak is dat niet elke dag: om de dag nam je in een studie met evenveel pillen een derde meer ijzer op (Stoffel 2017).
- Wel: 's Ochtends op een lege maag. Dan neem je het meeste op. Krijg je last van je maag, slik de pil dan na het eten.
- Wel: Met een sinaasappel of kiwi. De vitamine C zorgt dat er meer ijzer in je lichaam komt.
- Niet: Met koffie, thee of melk. Die remmen de opname. Wacht na koffie, thee of melk 4 uur met de pil, en drink ze pas 2 uur erna weer.
- Wel: Doorslikken als je Hb weer goed is. Nog 8 tot 12 weken, zodat je voorraad weer vol raakt. Na 4 weken laat je je bloed opnieuw prikken.
- Niet: Zelf veel ijzer slikken zonder bloedtest. Te veel ijzer is schadelijk voor je lever. Boven 45 mg per dag krijg je vaak maag- en darmklachten.
Neem je zonder vastgesteld tekort toch een supplement? Neem dan niet meer dan 16 mg per dag als vrouw tot de overgang, en 11 mg daarna, adviseert het Voedingscentrum.
Waar zit veel ijzer in?
per portie, volgens het VoedingscentrumRunderlap (75 g)
Waarvan 1,7 mg heemijzer. Dat neemt je lichaam het beste op, en het zit alleen in vlees en vis.
Tofu (75 g)
Plantaardig ijzer. Eet er groente of fruit met vitamine C bij.
Cashewnoten (25 g)
Een handje ongezouten cashewnoten.
Spinazie (70 g)
Een opscheplepel gekookte spinazie.
Kidneybonen (60 g)
Een opscheplepel. Ook linzen en andere peulvruchten bevatten veel ijzer.
Hoeveelheden uit de tabel van het Voedingscentrum. Meer over vitamine C: vitamine C.
Vragen
Hoe lang duurt het om een ijzertekort aan te vullen?
Na 4 weken ijzerpillen laat je opnieuw prikken. Is je Hb weer normaal, dan slik je nog 8 tot 12 weken door om je voorraad aan te vullen.
Wat is een goede ferritinewaarde voor een vrouw?
Labs gebruiken verschillende grenzen. De WHO houdt 15 µg/l aan, een nieuwe Amerikaanse richtlijn 30 voor vrouwen die menstrueren. Bespreek je uitslag met je huisarts.
Wat moet je drinken bij ijzertekort?
Drink bij je ijzerpil of maaltijd liever geen koffie, thee of melk; die remmen de opname. Eet er een sinaasappel of kiwi bij voor vitamine C.
Kun je zelf ijzer slikken zonder bloedtest?
Liever niet. Te veel ijzer is schadelijk. Neem je toch een supplement, neem dan niet meer dan 16 mg per dag als vrouw tot de overgang, adviseert het Voedingscentrum.
Volledige uitleg lezen (2 min)
Wat zijn de symptomen van een ijzertekort?
Bij een ijzertekort ben je snel moe, bleek en snel buiten adem. Soms heb je rusteloze benen, hoofdpijn of hartkloppingen, of voel je je duizelig. Die klachten komen vaak al voordat je bloedarmoede hebt, zegt het Voedingscentrum. Ze kunnen ook een andere oorzaak hebben. Ben je lang moe? Dan kan een bloedonderzoek helpen, zegt internist-endocrinoloog Diederik Smit in De Healthcast.
Welke ferritinewaarde is te laag voor een vrouw?
Ferritine laat zien hoe vol je ijzervoorraad is. Volgens de WHO heb je onder de 15 µg/l een ijzertekort. Een Amerikaanse richtlijn uit oktober 2026 (ASH) legt de grens voor vrouwen die menstrueren op 30, en op 50 bij heftige menstruaties of klachten. Ook in Nederland gaat de grens omhoog: het lab van het Groene Hart Ziekenhuis verhoogde de ondergrens voor vrouwen in 2025 van 10 naar 22 µg/l. Je Hb laat zien of je bloedarmoede hebt: bij vrouwen onder 7,5 mmol/l, bij mannen onder 8,5.
Wie krijgt het snelst een ijzertekort?
Vrouwen die menstrueren hebben 16 mg ijzer per dag nodig, mannen en vrouwen na de overgang 11 mg. Heftig ongesteld zijn is bij vrouwen de vaakste oorzaak van bloedarmoede, zegt Thuisarts. Ook zwangerschap, borstvoeding, een bevalling of miskraam en vegetarisch eten geven meer kans op een tekort.
Hoe vul je een ijzertekort aan?
Je huisarts schrijft ijzerpillen voor en zegt hoe vaak. Slik de pil ’s ochtends op een lege maag, met een sinaasappel of kiwi. Wacht na koffie, thee of melk 4 uur, en drink ze pas 2 uur na de pil weer. Na 4 weken laat je opnieuw prikken. Is je Hb weer normaal, slik dan nog 8 tot 12 weken door om je voorraad aan te vullen. Om de dag slikken gaf in een studie een derde meer opname met evenveel pillen (Stoffel 2017).