Diastase: wat is het, hoe check je het en wat helpt?
Bij een diastase wijken je rechte buikspieren uit elkaar, omdat de peesplaat ertussen is opgerekt. Het komt vooral door een zwangerschap: 6 weken na de bevalling heeft 60% van de vrouwen het, na een jaar nog 1 op de 3. Je herkent het aan een bult of kuil midden op je buik als je opkomt uit liggen. Buikspieroefeningen maken het niet erger. Een operatie wordt meestal niet vergoed.
Red Hooftman · 17 oktober 2026
In het kort
- Wat is het?
- Je rechte buikspieren wijken uit elkaar. Passen er 2 vingers of meer tussen, dan heet het een diastase.
- Hoe herken je het?
- Een bult of kuil midden op je buik als je opkomt uit liggen. Je buik voelt zacht en lijkt soms nog zwanger.
- Gaat het vanzelf over?
- Vaak wel. 6 weken na de bevalling heeft 60% het, na een jaar nog 1 op de 3.
- Wat helpt?
- Je diepe en gewone buikspieren samen trainen. Crunches maken het niet erger. Een operatie wordt meestal niet vergoed.
Zo check je zelf of je een diastase hebt
in 1 minuut, op de vloer of op bedGa liggen
Op je rug, met je knieën gebogen en je voeten plat op de grond.
Til je hoofd op
Breng je kin naar je borst en til je hoofd een stukje op. Zo span je je buikspieren aan.
Voel met je vingers
Leg je vingers dwars op de lijn midden op je buik. Voel op je navel en zo'n 4,5 centimeter erboven en eronder.
De uitslag
Passen er 2 vingers of meer tussen je buikspieren, of zie je een bult of kuil? Dan heb je een diastase. Een fysiotherapeut kan het precies meten met een echo.
Bronnen: Ziekenhuis Rivierenland en Sperstad 2016, die op 4,5 centimeter boven, op en onder de navel mat.
Wat moet jij doen met je diastase?
tik je antwoordGaat een diastase vanzelf over?
300 vrouwen, gevolgd vanaf hun eerste zwangerschapHalverwege de zwangerschap
Een derde heeft al een diastase. Logisch: je buik groeit en de peesplaat rekt mee.
Na de bevalling
Het hoogtepunt. Meer dan de helft van de moeders voelt 2 vingers of meer.
Een half jaar later
Bij een deel is de diastase vanzelf kleiner geworden.
Een jaar later
Bij 1 op de 3 blijft het. Rug- of bekkenpijn kwam bij hen niet vaker voor dan bij vrouwen zonder diastase.
Bron: Sperstad 2016, British Journal of Sports Medicine. Vrouwen die 20 keer per week of vaker zwaar tilden, hadden twee keer zo vaak een diastase. Een overzicht van 12 studies vond ook geen verband tussen een diastase en pijn in je onderrug en bekken, of urineverlies.
Welke oefeningen helpen bij een diastase?
wat het onderzoek zegt- Wel: Diepe en gewone buikspieren samen trainen. In een overzicht van 27 studies met 1.340 moeders werd de afstand het meest kleiner als ze allebei trainden, meer dan met één soort oefening.
- Wel: Crunches en hoofdlifts. Maken een diastase niet erger. 70 moeders met een diastase deden 12 weken lang 5 keer per week hoofdlifts en crunches: hun buikspieren werden sterker en dikker, de afstand bleef gelijk. Tijdens een crunch wordt de afstand zelfs kleiner. Dit geldt na de bevalling: tijdens je zwangerschap raden verloskundigen crunches en sit-ups juist af.
- Deels: Alleen je onderbuik intrekken. Uitademen en je onderbuik naar binnen trekken traint je diepste buikspier. In 2 kleine studies werd de afstand ruim een halve centimeter kleiner, maar het bewijs is zwak.
- Niet: Vooral bekkenbodemtraining. Maakte de diastase niet kleiner. In een proef met 175 moeders volgde de helft 4 maanden een wekelijkse les met vooral bekkenbodemtraining: na een jaar hadden evenveel vrouwen een diastase.
- Deels: Een buikband of korset. Duwt de diastase terug zolang je hem draagt en kan klachten verlichten. Oefenen maakte de afstand onder de navel meer kleiner dan een band.
- Wel: Tillen met uitademen. Span je buik aan en adem uit als je tilt of opstaat. Zo komt er minder druk op je buik. Til niet te zwaar.
Bronnen: Bigdeli 2025 (27 studies), Gluppe 2023 (crunches, 70 moeders), Mota 2015 (crunch en intrekken, gemeten met echo), Gluppe 2021 (overzicht van 7 studies), Gluppe 2018 (bekkenbodem, 175 moeders), Abdullah 2025 (oefenen of band), Kenniscentrum Sport & Bewegen en KNOV (zwangerschap), Ziekenhuis Rivierenland en Franciscus Gasthuis. Ziekenhuizen raden aan oefeningen te vermijden waarbij je buik flink uitpuilt.
Diastase-operatie: wanneer, hoe en wordt het vergoed?
wat de chirurg doet- Wanneer
- Pas als de oorzaak weg is: na je laatste zwangerschap of na flink afvallen. Meestal eerst fysiotherapie. Bij overgewicht of veel hoesten komt een diastase snel terug.
- De operatie
- De chirurg hecht je rechte buikspieren naar elkaar toe, soms met een kunststof matje. Je ligt 1 tot 3 nachten in het ziekenhuis en draagt daarna 6 weken een stevige band.
- Komt het terug?
- Bij 5 tot 30% komt de diastase terug, afhankelijk van de methode.
- Vergoeding
- Meestal niet. Volgens het Zorginstituut geeft een diastase geen functiestoornis, en die is nodig voor vergoeding uit de basisverzekering. Met een buikwandbreuk ligt het anders. Vraag je zorgverzekeraar altijd vóór de operatie om toestemming.
- Gevaarlijk?
- Nee. Bij een diastase is je buikwand niet kapot: er is geen breuk en er kan niets beklemd raken.
Bronnen: Franciscus Gasthuis (folder rectusdiastase), advies Zorginstituut Nederland (2017) en Geschillencommissie Zorgverzekeringen (2022, toestemming vooraf).
Diastase bij mannen, boven de navel en later
niet alleen na een zwangerschap- Bij mannen
- Komt ook voor, vooral bij overgewicht, veel hoesten of na een grote buikoperatie. Afvallen en je buik- en rugspieren trainen zijn dan de eerste stap.
- Boven de navel
- Daar en rond je navel zie je de bult meestal. Oefeningen maakten de afstand in studies vooral onder de navel kleiner, boven de navel is het effect onduidelijk.
- Op latere leeftijd
- Een diastase kan ook later ontstaan of groter worden, bijvoorbeeld bij overgewicht, roken of veel hoesten door een longziekte.
Bronnen: Franciscus Gasthuis, Ziekenhuis Rivierenland en Abdullah 2025 (13 studies, boven en onder de navel).
Vragen
Hoe herken je een diastase?
Aan een bult of kuil midden op je buik als je opkomt uit liggen, hoest of tilt. Je buik voelt zacht en kan er nog zwanger uitzien. Passen er 2 vingers of meer tussen je buikspieren, dan heb je een diastase.
Mag je crunches doen met een diastase?
Ja. In een proef met 70 moeders met een diastase maakten 12 weken crunches en hoofdlifts de diastase niet groter, en werden hun buikspieren sterker. Puilt je buik bij een oefening flink uit, kies dan eerst een lichtere variant. Dit geldt na de bevalling: tijdens je zwangerschap raden verloskundigen crunches en sit-ups juist af.
Gaat een diastase vanzelf weg?
Vaak voor een deel. 6 weken na de bevalling heeft 60% van de vrouwen een diastase, na een jaar nog 1 op de 3.
Wordt een diastase-operatie vergoed?
Meestal niet. Volgens het Zorginstituut geeft een diastase geen functiestoornis, en die is nodig voor vergoeding uit de basisverzekering. Met een buikwandbreuk ligt het anders. Vraag je zorgverzekeraar altijd vóór de operatie om toestemming.
Is een diastase gevaarlijk?
Nee. Bij een diastase is je buikwand niet kapot: er is geen breuk en er kan niets beklemd raken. Een bult die ook blijft als je ontspannen ligt of die pijn doet, laat je wel nakijken door je huisarts.
Kunnen mannen ook een diastase hebben?
Ja, vooral bij overgewicht, veel hoesten of na een grote buikoperatie. Afvallen en je buik- en rugspieren trainen zijn dan de eerste stap.
Volledige uitleg lezen (2 min)
Wat is een diastase?
Een peesplaat verbindt je twee rechte buikspieren. Als die plaat is opgerekt, wijken de buikspieren uit elkaar. Passen er 2 vingers of meer tussen, dan heet dat een diastase, of rectusdiastase. Het komt vooral door een zwangerschap, maar ook door overgewicht, roken, veel hoesten of een grote buikoperatie. Je buik voelt zacht, lijkt soms nog zwanger, en als je opkomt uit liggen zie je een bult of kuil midden op je buik.
Hoe check je zelf of je een diastase hebt?
Ga op je rug liggen met gebogen knieën. Til je hoofd een stukje op, met je kin naar je borst. Voel met je vingers op de lijn midden op je buik: op je navel en zo’n 4,5 centimeter erboven en eronder. Passen er 2 vingers of meer tussen, dan heb je een diastase. Een fysiotherapeut kan het precies meten met een echo.
Gaat een diastase vanzelf over?
Vaak wel, voor een deel. In een Noorse studie bij 300 vrouwen had 60% een diastase 6 weken na de bevalling, 45% na een half jaar en 33% na een jaar. Vrouwen die nog een diastase hadden, hadden niet vaker pijn in hun onderrug of bekken.
Welke oefeningen helpen bij een diastase?
Train je diepe en gewone buikspieren samen: in een overzicht van 27 studies werkte dat het best. Crunches en hoofdlifts maken een diastase niet erger, en je buikspieren worden er sterker van. Alleen bekkenbodemtraining maakte de diastase niet kleiner. Een buikband helpt alleen zolang je hem draagt. Span je buik aan en adem uit als je tilt.