Vitamine B12-tekort: klachten, waardes en wat je eraan doet

Bij een vitamine B12-tekort kun je tintelingen of minder gevoel in je handen en voeten krijgen, en bloedarmoede waardoor je moe, duizelig en snel buiten adem bent. Het komt meestal door een ziekte van de maag of darmen, door maagzuurremmers of metformine, of doordat je veganistisch eet zonder B12-pil. Een bloedtest bij de huisarts laat het zien: onder ongeveer 150 pmol/l heb je een tekort. Dan slik je 3 maanden lang elke dag 1 pil van 1.000 microgram.

pmol/l = tekort

<150 pmol/l in je bloed is een vitamine B12-tekort, volgens de grens van de medisch specialisten dan slik je 3 maanden lang elke dag 1.000 microgram

Red Hooftman · 17 oktober 2026

In het kort

Wat merk je?: Tintelingen of minder gevoel in handen en voeten. En bloedarmoede: moe, duizelig, snel buiten adem.
Welke waarde?: Onder ongeveer 150 pmol/l is een tekort. Tussen 150 en 200 meet het lab vaak nog een tweede stof.
Waardoor?: Meestal een ziekte van maag of darmen, maagzuurremmers, metformine of veganistisch eten zonder pil.
Wat doe je?: 3 maanden elke dag 1.000 microgram. Soms zijn prikken nodig.

Welke klachten geeft een B12-tekort?

en welke niet

Wel: Tintelingen in handen en voeten. Of minder gevoel in je vingers en voeten, alsof je op watten loopt.
Wel: Onhandig of uit balans. Je bewegingen gaan minder precies, je laat iets vallen of je evenwicht is niet goed. Ook kan een been koud aanvoelen.
Wel: Moe, zwak en snel buiten adem. Door bloedarmoede. Je kunt ook duizelig worden, het gevoel krijgen dat je flauwvalt, hartkloppingen, hoofdpijn of oorsuizen krijgen, of zweten.
Deels: Geheugen. Een tekort kan geheugenverlies en spierzwakte in je benen geven. Bij dementie meten artsen daarom ook B12.
Niet: Alleen moe, zonder andere klachten. Volgens het NHG is er geen overtuigend bewijs dat een lage B12-waarde alleen moeheid, duizeligheid of concentratieproblemen geeft.
Niet: Jeuk, aankomen of haaruitval. Deze staan niet bij de klachten van een B12-tekort op Thuisarts en bij het Voedingscentrum.

Bronnen: Thuisarts (februari 2026), Voedingscentrum, NHG (juni 2023) en de Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie. Je lever heeft een voorraad B12. Daarom merk je een tekort vaak pas na maanden of zelfs een jaar.

Moet jij je B12 laten meten?

tik je antwoord

Heb je tintelingen of minder gevoel in je handen of voeten, moeite met je evenwicht, of heeft de huisarts bloedarmoede gevonden?

Heb je een ziekte van je maag of darmen, zoals een maagontsteking, de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa?

Gebruik je een maagzuurremmer, zoals omeprazol, of metformine?

Eet je veganistisch, dus helemaal niets van dieren?

Meten is meestal niet nodig. Eet je gevarieerd, met vlees, vis, zuivel of eieren, dan krijg je genoeg B12 binnen. Ook als je gezond vegetarisch eet. Laboratoriumartsen raden af om B12 te meten bij vage klachten zonder reden voor een tekort.

Welke B12-waarde is te laag?

in pmol/l, zoals op je bloeduitslag

<150pmol/l

Tekort

Dan heb je te weinig B12. De huisarts laat soms nog een bloedtest doen, of je start meteen met pillen.

150–200pmol/l

Grijs gebied

Het lab meet dan vaak methylmalonzuur (MMA). Is dat te hoog, dan heeft je lichaam toch te weinig B12.

>200pmol/l

Geen tekort

Heb je toch klachten, dan zoekt de huisarts naar een andere oorzaak.

Grenzen uit de richtlijn polyneuropathie van de medisch specialisten en de Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie. Elk lab heeft eigen grenzen: kijk ook naar je uitslag. Staat je waarde in pg/ml? 148 pmol/l is 200 pg/ml.

Hoe vul je een B12-tekort aan?

zo doet de huisarts het

Pillen: Elke dag 1 pil van 1.000 microgram (1 milligram), 3 maanden lang. Ze zijn zonder recept te koop bij de apotheek en drogist.
Na 3 maanden: Zijn je klachten weg? Ga dan nog 3 maanden door, stop daarna en kijk of ze wegblijven. Zijn ze niet weg? Stop dan en zoek met je huisarts naar een andere oorzaak.
Prikken: Bij ernstige klachten, een heel groot tekort of als je geen pillen kunt slikken. Je krijgt elke week een prik, of om de 3 of 4 dagen. Na 10 prikken krijg je er één om de 2 maanden.
Pillen of prikken?: In 3 proeven bracht 1.000 microgram per dag je B12-waarde net zo goed omhoog als prikken. Volgens het NHG is er geen bewijs dat prikken beter werken.
Met eten?: Nauwelijks. Een echt tekort vul je niet aan met je eten alleen.
De oorzaak: Komt het door een maagzuurremmer? Bespreek met je arts of je kunt stoppen of iets anders kunt nemen. Heb je een maagontsteking, dan blijf je de pillen slikken.

Bronnen: Thuisarts, Cochrane 2018, NHG (juni 2023) en Voedingscentrum.

Hoeveel B12 zit er in je eten?

je hebt 2,8 microgram per dag nodig

4,0microgram

Zalm, 100 gram

Meer dan je per dag nodig hebt.

1,6microgram

Rundvlees, 75 gram

Een gewoon stukje vlees bij het avondeten.

0,8microgram

Per ei van 50 gram.

0,7microgram

Glas halfvolle melk

Een schaaltje yoghurt heeft 0,6 microgram.

0,3microgram

Varkensvlees, 75 gram

Veel minder dan rundvlees.

0microgram

Groente, fruit en graan

Zeewier en algen hebben vooral een vorm die je lichaam niet goed gebruikt. Soms is B12 toegevoegd aan eten van planten: kijk op het etiket.

Bron: Voedingscentrum. Volwassenen hebben 2,8 microgram per dag nodig, zwangere vrouwen 3,3 en bij borstvoeding 3,8 (Gezondheidsraad). Je lichaam neemt zo'n 40 tot 50% op van wat je eet.

Kun je te veel vitamine B12 hebben?

slikken en een hoge bloedwaarde

Te veel slikken: Er is geen bovengrens. Er zijn geen nadelen bekend, ook niet bij mensen die lang te veel B12 slikten. Je lichaam neemt niet meer op dan het aankan.
Zonder tekort: Een pil levert dan geen extra gezondheid op. Het Voedingscentrum raadt aan dan niet meer te slikken dan 2,8 microgram per dag.
Hoge waarde zonder pil: Slik of spuit je geen B12 en is je waarde toch hoog? Dat kan een signaal zijn van een lever- of nierziekte of een bloedziekte. Laat de huisarts meekijken.

Bronnen: Voedingscentrum en Andrès 2013 (QJM).

Vragen

Hoe merk je dat je een vitamine B12-tekort hebt?

Aan tintelingen of minder gevoel in je handen en voeten, problemen met je evenwicht, en aan bloedarmoede: moe, duizelig en snel buiten adem. Een bloedtest bij de huisarts laat het zien.

Welke vitamine B12-waarde is normaal?

Boven ongeveer 200 pmol/l heb je geen tekort. Onder 150 pmol/l wel. Daartussen meet het lab vaak nog methylmalonzuur. Elk lab heeft eigen grenzen.

Geeft een B12-tekort jeuk of gewichtstoename?

Jeuk, aankomen en haaruitval staan niet bij de klachten van een B12-tekort op Thuisarts en bij het Voedingscentrum.

Werken B12-pillen net zo goed als prikken?

Bij de meeste mensen wel. In 3 proeven bracht 1.000 microgram per dag de B12-waarde net zo goed omhoog als prikken. Bij ernstige klachten of een heel groot tekort geeft de huisarts toch prikken.

Kun je te veel vitamine B12 hebben?

Van slikken niet: er is geen bovengrens en er zijn geen nadelen bekend. Is je waarde hoog terwijl je geen B12 slikt, laat de huisarts dan meekijken: het kan een signaal zijn van een lever- of nierziekte of een bloedziekte.

Waar zit vitamine B12 in?

Alleen in producten van dieren. 100 gram zalm heeft 4,0 microgram, 75 gram rundvlees 1,6, een ei 0,8 en een glas melk 0,7. Volwassenen hebben 2,8 microgram per dag nodig.

Volledige uitleg lezen (2 min)

Wat zijn de klachten van een vitamine B12-tekort?

Door te weinig vitamine B12 kun je zenuwklachten en bloedarmoede krijgen. Zenuwklachten zijn tintelingen in je handen en voeten, minder gevoel in je vingers, het gevoel dat je op watten loopt en problemen met je evenwicht. Door bloedarmoede word je moe en zwak, snel buiten adem, duizelig, en kun je hartkloppingen, hoofdpijn of oorsuizen krijgen. Volgens het NHG is er geen overtuigend bewijs dat een lage B12-waarde alleen moeheid of concentratieproblemen geeft.

Welke vitamine B12-waarde is te laag?

Onder ongeveer 150 pmol/l heb je een tekort. Tussen 150 en 200 pmol/l meet het lab vaak ook methylmalonzuur (MMA): is dat te hoog, dan heeft je lichaam toch te weinig B12. Elk lab heeft eigen grenzen, dus kijk ook naar je uitslag. 148 pmol/l is 200 pg/ml.

Waardoor krijg je een vitamine B12-tekort?

Meestal door een ziekte van de maag of darmen, zoals een maagontsteking, de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Ook maagzuurremmers zoals omeprazol, metformine, veel alcohol, vaak lachgas en veganistisch eten zonder B12-pil kunnen een tekort geven. Ouderen hebben vaker een tekort, omdat hun maag minder maagzuur maakt.

Hoe vul je een vitamine B12-tekort aan?

Slik 3 maanden lang elke dag 1 pil van 1.000 microgram (1 milligram). Zijn je klachten weg, ga dan nog 3 maanden door. Bij ernstige klachten, een heel groot tekort of als je geen pillen kunt slikken, geeft de huisarts prikken. In proeven brachten pillen de B12-waarde net zo goed omhoog als prikken. Met eten alleen vul je een echt tekort nauwelijks aan.

Verder lezen

Meer over vitamines en tekorten

Kennisbank

2,8 mcg per dag Vitamine B12 symptomen, ferritine, aanvullen IJzertekort klachten, waarde en aanvullen Vitamine D-tekort meestal geen tekort Altijd moe?