Kramp in je kuit of been: waardoor komt het en wat helpt?
Kramp is een spier die plotseling pijnlijk en hard samentrekt, meestal in je kuit en vaak 's nachts. Meestal is er geen duidelijke oorzaak. Wat direct helpt: de spier rekken, bijvoorbeeld door je tenen naar je toe te trekken. Elke avond je kuiten en de achterkant van je bovenbenen rekken geeft minder kramp. Voor magnesium is geen bewijs.
kramp in rust
Red Hooftman · 17 oktober 2026
In het kort
- Wat helpt direct?
- De spier rekken. Trek je tenen naar je toe, of zet je gewicht op het been en buig je knie.
- Waardoor komt het?
- Meestal onbekend. Soms door uitdroging, zware inspanning, zwangerschap of medicijnen zoals plaspillen en statines.
- Helpt magnesium?
- Bij gewone nachtelijke kramp waarschijnlijk niet: geen zinvol verschil met een nepmiddel. Bij zwangeren is het onduidelijk.
- Naar de huisarts?
- Meteen bij een dik, warm en pijnlijk onderbeen. En als je zo vaak kramp hebt dat je slecht slaapt.
Wat moet jij doen met je kramp?
tik je antwoordWat helpt tegen kramp?
volgens onderzoek en Gezondheid en Wetenschap- Wel: Rekken tijdens de kramp. Trek je tenen naar je toe. Of sta op, zet je gewicht op het been en buig je knie, zodat je kuit rekt.
- Wel: Elke avond rekken voor het slapen. 80 mensen boven de 55 rekten zes weken lang elke avond hun kuiten en de achterkant van hun bovenbenen. Ze hadden gemiddeld 1,2 krampen per nacht minder dan wie niet rekte, en minder pijn.
- Wel: Genoeg drinken, bij hitte met zout. Bij zware inspanning en heel warm weer: zout en suiker in je water, of een isotone sportdrank.
- Niet: Magnesium bij gewone nachtelijke kramp. In 5 studies bij mensen van gemiddeld 62 tot 69 jaar gaf magnesium niet minder kramp dan een nepmiddel. Wel vaker diarree.
- Deels: Medicijnen. Helpen weinig en geven vaak bijwerkingen. Kinine gaf in studies 28% minder krampen, maar kan zelden ernstige bijwerkingen geven.
Bronnen: Gezondheid en Wetenschap (Beenkrampen, 2020), Hallegraeff 2012 (rekken), en de Cochrane-reviews over magnesium (2020) en kinine (2015).
Rekken per plek
rek de spier de andere kant op- Kuit
- Trek je tenen naar je toe met je been gestrekt. Of sta op, zet je gewicht op het been en buig je knie. De meeste kramp zit hier.
- Voet en tenen
- Trek je tenen omhoog, naar je scheen toe. Of ga staan en zet je voet plat op de grond.
- Scheen
- Kramp aan de voorkant van je onderbeen: strek je voet en wijs je tenen van je af, alsof je op je tenen gaat staan.
- Achterkant bovenbeen
- Leg je gestrekte been op een stoel of de rand van het bed en buig licht voorover.
- Voorkant bovenbeen
- Buig je knie en trek je hiel naar je bil, met je hand om je enkel.
Houd de rek vast tot de kramp zakt. Rekken laat de verkrampte spier weer ontspannen, volgens Gezondheid en Wetenschap.
Waardoor krijg je kramp?
volgens Gezondheid en Wetenschap- Meestal
- Geen duidelijke oorzaak. Kramp in je been komt op alle leeftijden voor, maar vooral bij ouderen. Vrouwen hebben er vaker last van.
- Vocht en zout
- Uitdroging, of te weinig natrium (zout), bijvoorbeeld na lang zweten.
- Inspanning
- Te weinig zuurstof in de spier bij zware inspanning, of ineens bewegen na lang stilliggen.
- Medicijnen
- Plaspillen (vochtafdrijvers) en cholesterolverlagers (statines).
- Verder
- Zwangerschap, vocht in je benen (oedeem) en aandoeningen van de zenuwen in je benen.
Hoe vaak komt kramp voor?
233 mensen uit een huisartsenpraktijkHeeft weleens kramp in rust
Hoe ouder, hoe vaker.
In de benen
Meestal in de kuit, soms in de voet of het bovenbeen.
's Nachts
Vaak tijdens het slapen of bij het wakker worden.
Duurt gemiddeld
Per keer, volgens de mensen zelf.
Vaker dan 3 keer per week
Maar slechts een derde was ermee naar de huisarts geweest.
Bron: Naylor en Young 1994, vragenlijst bij een Engelse huisartsenpraktijk.
Hoor het van de arts
uit de aflevering over 54 supplementenUit de podcast De Health Cast met Red, 22 september 2026.
Vragen
Wat moet je doen bij kramp in je kuit?
Rek je kuit: trek je tenen naar je toe met je been gestrekt, of sta op, zet je gewicht op het been en buig je knie. Houd dat vast tot de kramp zakt.
Waarom krijg ik 's nachts kramp in mijn benen?
Meestal is er geen duidelijke oorzaak. Nachtelijke kramp komt vooral bij ouderen voor. Soms spelen uitdroging, zware inspanning overdag, zwangerschap of medicijnen zoals plaspillen en statines mee.
Hoe voorkom je kramp in je benen 's nachts?
Rek elke avond voor het slapengaan je kuiten en de achterkant van je bovenbenen. In een Nederlandse studie gaf dat na zes weken minder en minder pijnlijke kramp.
Helpt magnesium tegen kramp?
Bij gewone nachtelijke kramp waarschijnlijk niet: in studies bij vooral ouderen was er geen zinvol verschil met een nepmiddel. Bij zwangeren is het onduidelijk.
Wanneer moet je met kramp naar de huisarts?
Als je zo vaak kramp hebt dat je slecht slaapt. En meteen bellen bij een dik, warm en pijnlijk onderbeen: dat kan een trombosebeen zijn.
Hoe lang duurt een kramp?
In een vragenlijst bij een huisartsenpraktijk gemiddeld 9 minuten per keer. Meestal gaat het vanzelf over.
Volledige uitleg lezen (2 min)
Wat is kramp in je been?
Kramp is een spier die plotseling pijnlijk en hard samentrekt. Meestal gebeurt het in je kuit, soms in je voet of bovenbeen, en vaak ’s nachts of bij het wakker worden. Tijdens de kramp kun je de spier even niet gebruiken. Het gaat meestal vanzelf over.
Waardoor krijg je kramp in je benen?
Meestal is er geen duidelijke oorzaak. Soms speelt uitdroging mee, te weinig zout, zware inspanning, ineens bewegen na lang stilliggen, zwangerschap, vocht in je benen of medicijnen zoals plaspillen en statines. Kramp komt vooral bij ouderen voor; in een Engelse huisartsenpraktijk had 37% weleens kramp in rust, 73% daarvan ’s nachts.
Wat helpt tegen kramp?
Rek de spier. Trek je tenen naar je toe, of sta op, zet je gewicht op het been en buig je knie. Om kramp te voorkomen: rek elke avond voor het slapengaan je kuiten en de achterkant van je bovenbenen. In een Nederlandse studie met 80 mensen boven de 55 gaf dat na zes weken 1,2 krampen per nacht minder dan bij wie niet rekte.
Helpt magnesium tegen kramp?
In 5 studies bij mensen van gemiddeld 62 tot 69 jaar gaf magnesium niet minder kramp dan een nepmiddel, volgens een Cochrane-review uit 2020. Bij zwangeren spreken de kleine studies elkaar tegen. Wie magnesium slikt, heeft wel vaker diarree.